Katedra Kompozycji
i Teorii Muzyki

Ważniejsze wydarzenia i formy działalności

Wydarzenia cykliczne:

  • Dni Wydziału. Kompozycja, Dyrygentura, Teoria Muzyki. Zainaugurowane w 1997 roku odbywają się corocznie, w terminie wiosennym. Pomyślane jako uczelniane święto tego kierunku studiów, są formą promocji pracy studentów, którzy mają możliwość prezentowania swoich osiągnięć w zakresie kompozycji, teorii muzyki i dyrygentury (w przeszłości także rytmiki). Dni Wydziału skierowane są do społeczności całej Akademii, a także do środowiska, m.in. do szkół muzycznych II stopnia. Gośćmi byli również studenci Akademii Muzycznych z Warszawy i Krakowa. W obecnej trzydniowej formule Dni Wydziału obejmują: (1) studenckie seminaria teoretyczne, indywidualne i zespołowe, przygotowywane pod kierunkiem pracowników Katedry, (2) koncerty: koncert studentów klas kompozycji (z udziałem Orkiestry Muzyki Nowej), koncert muzyki elektroakustycznej oraz koncert muzyki chóralnej, (3) wykłady autorskie zaproszonych gości Dni Wydziału – m.in. wybitnych kompozytorów i teoretyków muzyki. Tematyka Dni Wydziału jest otwarta, jedynie w latach „rocznicowych” koncentrowała się wokół twórczości wybranych kompozytorów (Karol Szymanowski – 2007, 2017, Olivier Messiaen – 2008, Henryk Mikołaj Górecki i Witold Lutosławski – 2013). Na przestrzeni minionych dwudziestu lat gośćmi Dni Wydziału byli m.in. kompozytorzy: Henryk Mikołaj Górecki, Paweł Szymański, Krzysztof Meyer, Zbigniew Bargielski, Krzysztof Knittel, Roman Berger, Osvaldas Balakauskas, Martin Smolka i Peter Swinnen, teoretycy muzyki: Mieczysław Tomaszewski, Bohdan Pociej, Leszek Polony, Leon Markiewicz, Małgorzata Janicka-Słysz, Marta Szoka, Szymon Paczkowski, Krzysztof Droba oraz Adrian Thomas, Siglind Bruhn i Didier van Moere, a także Krzysztof Koehler, Adam Zagajewski, Mirosław Żelazny i Dariusz Czaja.


  • Wykłady Autorskie, na które zapraszani są wybitni przedstawiciele teorii muzyki, muzykologii, a także szeroko pojętej humanistyki z różnych środowisk w skali ogólnopolskiej oraz międzynarodowej. Wśród prelegentów znaleźli się m.in. Krzysztof Droba, Marcin Gmys, Ryszard Daniel Golianek, Maciej Gołąb, Henryk Mikołaj Górecki, Krzysztof Guczalski, Robert S. Hatten, Gija Kanczeli, Clive McClelland, Jarosław Mianowski, Danuta Mirka, Leonard Neuger, Leszek Polony, Remigiusz Pośpiech, Eero Tarasti, Juha Torvinen, Susanna Välimäki, ks. Joachim Waloszek.


  • Festiwal „Brand-New Music”, powołany do życia w roku 2002, od roku 2009 odbywający się w cyklu dwuletnim. Festiwal jest miejscem prezentacji twórczości studentów kompozycji katowickiej Akademii, a także okazją do spotkań z zaproszonymi gośćmi, m.in. studentami kompozycji uczelni zagranicznych, z czasem. Organizowany we współpracy z katowickim oddziałem Związku Kompozytorów Polskich, Festiwal stał się z czasem wydarzeniem o znaczeniu ogólnopolskim. Stałe punkty programu obejmują warsztaty oraz spotkania z gościem specjalnym – wybitnym kompozytorem o międzynarodowej renomie, a także prezentacje kompozycji młodych twórców – absolwentów polskich akademii muzycznych (w tym utwory zamówione przez Festiwal). W latach 2009-2016 gośćmi specjalnymi Festiwalu byli Louis Andriessen, Helmut Lachenmann, Per Nørgård i Raymond Murray Schafer. Młode pokolenie polskich kompozytorów reprezentowali Krzysztof Gawlas, Dobromiła Jaskot, Justyna Kowalska-Lasoń, Sławomir Kupczak, Karol Nepelski, Adrian Robak, Marcin Stańczyk, Joanna Szymala, Sławomir Wojciechowski, Krzysztof Wołek i Wojciech Ziemowit Zych. Festiwal stale współpracuje z Orkiestrą Muzyki Nowej i jej dyrygentem Szymonem Bywalcem.


  • Festiwal Katowice Kultura Natura, odbywający się od roku 2015 w siedzibie Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia oraz innych salach koncertowych Katowic. Zarys ideowy tego corocznego wydarzenia zrodził się podczas posiedzeń Katedry. Pieczę nad Festiwalem sprawuje Stowarzyszenie Katowice Kultura Natura, gromadzące najwybitniejsze osobistości życia kulturalnego i naukowego Śląska. Przewodniczącym Stowarzyszenia jest Eugeniusz Knapik. Festiwal należy do najważniejszych wydarzeń w polskim życiu muzycznym. Goszczą na nim obok czołowych polskich zespołów wykonawcy rangi światowej: orkiestry (London Sinfonietta, Münchener Kammerorchester, Mahler Chamber Orchestra, Budapeszt Festival Orchestra, Tonhalle Zürich), kameraliści (m.in. Casals Quartett, Amadeus Quartett), wokaliści (m.in. Dieter Henschel, Bejun Mehta, Franz Josef Selig, Marita Solberg), pianiści (m.in. András Schiff, Grigorij Sokołow, Paul Lewis), jazzmani (Stefano Bolani, Enrico Rava, Gerry Allen, Charles Lloyd).


  • Konferencja naukowa pt. Styl późny w muzyce, literaturze i kulturze (trzy edycje: 2000, 2004, 2014), współorganizowana przez Instytut Kultur i Literatur Anglojęzycznych Uniwersytetu Śląskiego. Celem konferencji była refleksja nad fenomenem zjawiska „późności”, które przenika atmosferę kultury przełomu XX i XXI wieku. Wszystkie edycje zgromadziły wybitnych przedstawicieli różnych dziedzin humanistyki. Wśród uczestników znaleźli się m.in.: Zbigniew Białas, Andrzej Chłopecki, Ryszard Daniel Golianek, Jarosław Mianowski, Danuta Mirka, Aleksander Nawarecki, Bohdan Pociej, Tadeusz Sławek, Władysław Stróżewski, Mieczysław Tomaszewski, Joanna Wojnicka. Plonem konferencji stały się publikacje książkowe pt. Styl późny w muzyce, literaturze i kulturze (2002, 2006, 2016 – ta ostatnia w dwóch tomach).


  • Wydarzenia pozostałe (od 2001 r.):

  • Cykle wykładowe i ich publikacje książkowe w formie monografii wieloautorskich: W stronę wartości. Wykłady autorskie 2001-2004 (2005), autorzy: Jacek Filek, Włodzimierz Galewicz, Krzysztof Koehler, Stanisław Rodziński, Tadeusz Sławek, Mieczysław Tomaszewski, Adam Węgrzecki, ks. bp Józef Zawitkowski; W ogrodzie muzyki. Eseje interdyscyplinarne (2016), autorzy: Dariusz Czaja, Krzysztof Dybciak, Andrzej Hejmej, Ireneusz Kania, Krzysztof Lipka, Rafał Mazur, Mirosław Piróg, o. Bernard Sawicki, Ewa Schreiber, Jacek Szerszenowicz, Anna Iwona Wójcik, Mirosław Żelazny.


  • Zorganizowane w ramach programu „Erasmus” seminaria prof. Matthiasa Hermanna ze Stuttgartu (2003-2004), poświęconych analizie technik kompozytorskich w wybranych kompozycjach twórców muzyki XX wieku: (1) 12-14.03.2003 – utwory A. Weberna, P. Bouleza, L. Nono, H. Lachenmanna; (2) 3-5.11.2004 – utwory G. Mahlera, L. Nono, P. Bouleza, G. Griseya, H. Lachenmanna.


  • Dwa cykle wykładów autorskich Bohdana Pocieja (2005-2006): Cztery wykłady o melodii: (I) Melodia a dzieje muzyki; (II) Melodyczna mowa dźwięków; (III) Kryzys; (IV) Odrodzenie? (2005); Trzy wykłady o muzycznej duchowości: (I) Duchowość metafizyczna; (II) Duchowość religijna; (III) Duchowość mistyczna (2006). Ich plonem jest wydana przez Wydawnictwo AM książka Bohdana Pocieja Stadia muzycznej duchowości. Trzy wykłady (2009).


  • Seminarium nt. Sztuka interpretacji tekstu poetyckiego, prowadzone w roku akademickim 2005/2006 przez dr. hab. Krzysztofa Koehlera (Uniwersytet im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie).


  • Konferencja naukowa Musica inter artes (2009), poświęcona zagadnieniom interdyscyplinarności. Efektem tej sesji jest książka Musica inter artes. Muzyka – sztuki plastyczne – teatr – literatura – filozofia (2013).


  • Dwa cykle spotkań Seminaria a due, współorganizowane przez Katedrę w latach akademickich 2013/2014 i 2015/2016 wraz z Instytutem Nauk o Literaturze Polskiej im. Ireneusza Opackiego UŚ, Kołem Naukowym Doktorantów Wydziału Filologicznego UŚ oraz Instytucją Kultury Katowice Miasto Ogrodów. Pierwsza seria, obejmująca siedem spotkań, nosiła podtytuł Jak brzmi znaczenie?. Seria druga liczyła cztery spotkania i opatrzona została podtytułem OPERAcje a due. Każde seminarium było spotkaniem przedstawiciela dziedziny muzycznej i ogólnohumanistycznej, zwykle z udziałem moderatora. Celem było przełamanie konwencji konferencyjnej i stworzenie okazji do żywej rozmowy na istotne tematy. Spotkania odbywały się naprzemiennie w pomieszczeniach Akademii Muzycznej oraz Uniwersytetu Śląskiego. Większość spotkań została zarejestrowana w postaci audiowizualnej i umieszczona w Internecie przez Telewizję Uniwersytetu Śląskiego. Wśród rozmówców znaleźli się: Marek Bieńczyk, Joanna Dembińska-Pawelec, Julian Gembalski, Ryszard Golianek, Elżbieta Grodzka-Łopuszyńska, Andrzej Jasiński, Zbigniew Kadłubek, Krzysztof Kłosińki, Krzysztof Koehler, Dorota Kozińska, Ryszard Koziołek, Eugeniusz Knapik, Arkadiusz Kubica, Beata Mytych-Forajter, Aleksander Nawarecki, Małgorzata Pawłowska, Tadeusz Sławek, Wojciech Stępień, Katarzyna Szopa, Marek Toporowski, Marcin Trzęsiok.


  • Projekt naukowy pt. U źródeł polskiego neoklasycyzmu. Nauczanie Nadii Boulanger na tle edukacji kompozytorskiej w Berlinie w I połowie XX wieku. Został on zrealizowany przez zespół wyłoniony z członków Katedry wraz z zaproszonymi profesorami z innych Uczelni (Marcin Gmys – UAM; Krystyna Modrzejewska – Uniwersytet Opolski) oraz studentami teorii muzyki pod kierownictwem Jolanty Szulakowskiej w latach 2014-2017. Przedmiotem badań była postać i działalność Nadii Boulanger, ukazana na tle historycznym, ze szczególnym naciskiem na przedstawienie jej polskich uczniów oraz zbadanie wpływu, jaki wywarła na ich twórczość. Opisano też drugi ważny ośrodek kompozytorski w tym okresie – Berlin. Wybitni nauczyciele berlińscy zostali omówieni wraz ze studiującymi u nich polskimi twórcami. Zamieszczono ponadto historyczny zarys związków polskiej kultury z artystycznymi orientacjami francuskimi i niemieckimi, celem podkreślenia wagi humanistycznych fundamentów kultury muzycznej. Całości dopełniają wywiady z polskimi kompozytorami, uczniami Nadii Boulanger, oraz analizy wybranych utworów. Efektem realizacji projektu jest pierwsza polska publikacja o Nadii Boulanger (2018), przygotowana na podstawie zagranicznych materiałów i zasobów bibliotecznych (Biblioteki Narodowej w Paryżu i Konserwatorium w Lyonie).


  • Międzynarodowa konferencja muzykologiczna Edward Grieg i jego czasy (2015), współorganizowana przez Akademię Edwarda Griega w Bergen. Brali w niej udział muzykolodzy związani w większości z International Edvard Grieg Society: Patrick Dinslage, Beryl Foster, Jorma Daniel Lünenbürger, Dagmara Łopatowska-Romsvik, Einar Rottingen, Marketa Stefkova, Arvid O. Vollsnes, Wojciech Stępień. Plonem sympozjum jest książka wydana w dwóch wersjach językowych: Edward Grieg i jego czasy / Edvard Grieg and His Times (2016).


  • Dwa cykle wykładów gościnnych dr Siglind Bruhn z University of Michigan pt.: Sounding Pictures of Europe oraz Music and Spirituality in the Works of Olivier Messiaen (w roku akademickim 2015/2016).


  • Konferencja naukowa Efekt Lutra. Słowo – kultura – performance (2017), zorganizowana wraz z Katedrą Literatury Porównawczej UŚ oraz Kolegium Indywidualnych Studiów Międzyobszarowych UŚ. Okazją dla tego sympozjum było 500-lecie Reformacji. Przedmiotem namysłu stały się długofalowe, do dziś odczuwane skutki wystąpienia Marcina Lutra. Wśród uczestników konferencji znaleźli się m.in.: Agata Bielik-Robson, Dariusz Czaja, Bogdan Dembiński, Dorota Kozińska, Ryszard Koziołek, ks. Grzegorz Strzelczyk, Tadeusz Zatorski.
Biuletyn Informacji Publicznej